„Bezorgt hetgeen eerlijk is voor alle mensen.” Deze tekst uit Romeinen 12 houdt ons voor dat we iedereen zonder aanziens des persoons gelijk en eerlijk moeten behandelen. Maar hoe vertaal je deze Bijbeltekst naar de politiek? Ben jij eerlijk? Ben ik eerlijk? Een vraag die we elkaar of onszelf niet zomaar stellen. En als die gesteld wordt, zegt niemand: nee, ik ben niet eerlijk. We staan allemaal graag bekend als goudeerlijk. De meesten van ons zullen ook echt hun best doen om zo eerlijk mogelijk te zijn. Maar zijn we daarmee ook echt eerlijk of ligt dit subtieler? En hoe zit het met eerlijkheid in de politiek? Natuurlijk spreekt Romeinen 12 over eerlijkheid in het verband van onderlinge liefde in de christengemeente. Dit is niet zomaar toepasbaar in de politiek. Maar een passage als „heb een afkeer van het boze en hang het goede aan” (12:9) kun je toch moeilijk ”afhankelijk van de situatie toen” noemen. Romeinen 12 heb ik proberen te lezen met een politieke bril. Ik struikelde echter steeds over passages die heel lastig toepasbaar zijn in de politiek. „Hebt elkander hartelijk lief met een broederlijke liefde, met eer de een de ander voorgaande…” (12:10). Dat lukt nog wel binnen de christelijke partijen. Maar hoe zit dat met partijen die ideologisch diametraal tegenover ons staan? Of de passage: „Zegent hen die u vervloeken” (12:14). Vervloeken gebeurt niet letterlijk, maar lelijke verwijten vliegen dagelijks door de plenaire zaal. En dan reageren met zegenen? Het woord ”eerlijk” staat letterlijk in Romeinen 12:17: „Bezorgt hetgeen eerlijk is voor alle mensen.” Ofwel: behandel zonder aanziens des persoons iedereen gelijk en eerlijk. Maar hoe vertaal je deze Bijbeltekst naar de politiek?
Navolgers van Christus
Eerlijk zijn doe je sámen. Eerlijk zijn is dus gekoppeld aan de naaste of aan onze Schepper. Je hebt dus de ander of de Ander met een hoofdletter nodig om eerlijk te kunnen zijn. Een samenleving is enorm gebaat bij eerlijkheid. ”Samen” geldt voor ál onze naasten. Samen eerlijk zijn betekent dus eerlijk zijn voor iedereen. Die kwetsbare dakloze, die harde zakenman, die gewetenloze crimineel, die noeste visser en die politicus die het bloed onder je nagels vandaan haalt. Zij mogen allemaal een beroep doen op een eerlijke behandeling. Van ons persoonlijk en van de overheid.
Eerlijk zijn in de politiek houdt in: behandel de ander zoals jezelf behandeld wilt worden. Maar hoe geven we die eerlijkheid vorm als christenpolitici? Moeten we daarin niet navolgers van Christus zijn? De Zoon van God betoonde Zich volmaakt in rechtvaardigheid, liefde en barmhartigheid. Dat betekent voor ons politieke handelen dat we rechtvaardig en barmhartig zijn, met liefde voor de medemens en oog voor de omstandigheden. Daarbij moeten we open en eerlijk zijn over onze motieven.
Migranten
Ik neem ”asiel” als voorbeeld. Je wilt als christenpoliticus barmhartig zijn voor de naaste in nood. De Heere Jezus geeft ons deze belangrijke opdracht. Mensen die met gevaar voor eigen leven uit oorlogsgebieden vluchten, moeten we helpen. Maar er zijn nog wel een paar dingen om rekening mee te houden. Onze woningmarkt en onze voorzieningen piepen en kraken onder de al jaren aanhoudende stroom migranten. De bevolkingssamenstelling verandert. Steeds meer inwoners van ons land hangen de islam aan. Deze religie is echter dominant in negen van de tien landen waar christenvervolging het meest plaatsvindt. Bovendien komen lang niet alle migranten om veiligheidsredenen hiernaartoe. We zien steeds meer alleenreizende jonge mannen.
Het is niet eerlijk om te zeggen: alle grenzen moeten dicht. Dat kan niet in verband met wetten en verdragen en is bovendien niet barmhartig. Anderzijds is de grenzen onbeperkt openzetten ook niet eerlijk. Dan suggereer je een barmhartige oplossing die dat eigenlijk niet is. Want er zijn geen woningen, er is geen draagvlak en de voorzieningen zijn niet bestand tegen de huidige onbeperkte aantallen migranten, zo rapporteerde vorig jaar een staatscommissie.
Samen eerlijk is, denk ik: streven naar een forse daling van de instroom door opvang in de regio te bieden, door meer tijdelijke opvang en door selectiever te zijn: wie hebben onze hulp echt nodig? Wat de SGP betreft is het ook eerlijk om er open over te zijn dat je het liefst vervolgde christenen opvangt. Zij hebben in het Midden-Oosten en Afrika vaak geen plek waar ze terechtkunnen en passen goed bij de christelijke wortels van ons land. Aanhangers van de islam hebben veel meer keuze als het gaat om een veilig heenkomen. En eerlijk gezegd is de groeiende islamisering een bron van zorg.
Boeren
Een ander voorbeeld is hoe we met de natuur en onze boeren omgaan. Hier geldt de Bijbelse opdracht om de schepping te bewaren. Als rentmeester mogen we geen roofbouw plegen op de aarde. Stikstof stelt ons echter voor een dilemma. Is het eerlijk dat we op basis van ter discussie staande wetenschappelijke inzichten duizenden boeren in onzekerheid houden over of ze nu illegaal zijn of niet? Is het eerlijk om in een land met ruim 18 miljoen inwoners te streven naar een staat van de natuur die meer past bij de jaren vijftig? En mogen we daar de toekomst en inkomens van tienduizenden boeren voor opofferen? Is het eerlijk dat we mest laten afvoeren met vrachtwagens en vervolgens met aardgas gemaakt kunstmest aanvoeren, omdat er toch mest nodig is voor de groei van gewassen? Ook hier twee klippen. Enerzijds een bijna religieuze aandacht voor klimaat, natuur en dier, zonder oog voor de mens. Anderzijds een te economische blik, zonder oog voor de gevolgen van onze keuzes voor de schepping. Eerlijke stuurmanskunst is nodig om goed met deze dilemma’s om te gaan.
Wijsheid
Op de juiste manier omgaan met deze dilemma’s is voor de SGP een dagelijkse zoektocht, waarbij het ons aan de nodige wijsheid ontbreekt. „Maar indien iemand wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begere”, lezen we in Jakobus 1. Salomo schrijft: „Voorwaar, er is geen mens rechtvaardig op aarde, die goed doet, en niet zondigt” (Prediker 7:20). Vanuit die vernederende wetenschap mogen we blijven proberen om samen eerlijk ons werk te doen. In samenleving en politiek. In het besef dat we afhankelijk zijn van God, Die mild geeft en niet verwijt.
Dhr. A.J. Flach is lid van de Tweede Kamerfractie van de SGP. Hij hield op 16 juni deze toespraak tijdens de residentiepauzedienst in de Waalse Kerk in Den Haag